Trong những thập kỷ tới, biến đổi khí hậu được dự báo sẽ gây ra các điều kiện thời tiết xấu như hạn hán, lũ lụt và xâm nhập mặn, tác động nghiêm trọng đến tài nguyên nước và nông nghiệp, đe dọa an ninh lương thực đặc biệt cho các cộng đồng nghèo, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang cho biết.

Để đảm bảo an ninh lương thực cho dân số của Việt Nam, dự báo tăng đến gần 100 triệu dân vào năm 2020 thì ước tính cần 3,8 triệu ha đất cho việc trồng lúa, và những vũng đất này phải có sẵn nguồn nước.

Ông Quang cho biết ngành nông nghiệp chiếm tới từ 70-80% nhu cầu nước so với các lĩnh vực kinh tế khác. Ở Việt Nam, sản xuất nông nghiệp chiếm 20,6% của GDP trong năm 2010 và con số này dự kiến sẽ đạt 18% vào năm 2015.

Mối quan hệ giữa tài nguyên nước và an ninh lương thực cũng là chủ đề chính của Ngày Nước Thế giới năm 2012, được tổ chức hàng năm vào ngày 22 tháng 3.

Tổng thư ký LHQ Ban Ki Moon cho biết trong thông điệp của ngày Nước thế giới năm nay: Nông nghiệp là ngành tiêu thụ nước ngọt chính. Nếu chúng ta không sử dụng hợp lý nguồn nước ngọt trong nông nghiệp thì tương lai sẽ dẫn tới đói nghèo và một loạt các vấn đề xã hội khác ".

"Ở nhiều nơi trên thế giới, sự khan hiếm nước đang gia tăng và tỷ lệ tăng trưởng trong sản xuất nông nghiệp bị giảm chậm. Đồng thời, biến đổi khí hậu đang làm trầm trọng thêm nguy cơ và không thể dự đoán cho nông dân, đặc biệt là cho nông dân nghèo ở các nước thu nhập thấp là dễ bị tổn thương nhất và ít nhất có thể để thích ứng ", ông nói thêm.

Ngày Nước Thế Giới 2012 năm nay với chủ đề “Nước và An ninh Lương thực / Water & Food Security”, do Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc điều hợp [ Food and Agriculture Organization of the UN ]. Với nhận định: hiện có 7 tỉ người phải nuôi ăn trên hành tinh này; dự trù thêm 2 tỉ người nữa vào năm 2050. Mỗi chúng ta uống từ 2 tới 4 lít nước mỗi ngày; phần lớn lượng nước “uống” ấy nằm sẵn trong thực phẩm mà chúng ta ăn: để sản xuất 1 kg thịt bò cần tới 15,000 lít nước, trong khi 1 kg ngũ cốc cần 1,500 lít nước, 1 kg rau trái chỉ cần 1,000 lít nước nghĩa là 15 lần ít hơn. Hiện trạng trên thế giới đã có “một tỉ người đói kinh niên / chronic hunger” và nguồn tài nguyên nước thì co cụm lại khắp nơi.

Để đương đầu với tình trạng nổ bùng dân số, bảo đảm an ninh lương thực cho mọi người thì cần tới những hành động cụ thể như:

1.     Tiêu thụ sản phẩm cần ít nước;

2.     Giảm phí phạm lương thực: 30% lượng thực phẩm không bao giờ ăn tới, có nghĩa là mất một lượng nước lớn để sản xuất;

3.      Gia tăng lượng lương thực nhiều hơn, có phẩm chất hơn và tiêu thụ nước ít hơn;

4.     Theo một chế độ dinh dưỡng lành mạnh hơn, với ngũ cốc rau trái thay vì ăn nhiều thịt.

Bộ trưởng bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang cho biết: “Việt Nam được vào danh sách các nước đang phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến tài nguyên nước và phải đối mặt với thách thức do sự phụ thuộc vào nguồn nước quốc tế, bất bình đẳng trong phân bổ tài nguyên nước giữa các vùng và mùa, tăng trưởng dân số và biến đổi khí hậu”.

Do đó, Việt Nam cần các biện pháp toàn diện để bảo vệ tài nguyên nước, bao gồm các chính sách hiệu quả cho việc lập kế hoạch và phân bổ để cải thiện năng lực của các cơ quan quản lý và áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ tiên tiến, ông Quang nói. Và một hoạt động rất cần thiết đó là nâng cao nhận thức của công chúng về tầm quan trọng của tiết kiệm và bảo vệ tài nguyên nước cho an ninh lương thực.

Tịnh Chi - CORENARM (dịch và tổng hợp từ Vietnam Bridge)