Theo các kịch bản mới nhất do Bộ Tài nguyên và Môi trường xuất bản vào tháng 6 năm 2009 cho thấy mực nước biển dâng cho Việt Nam được tính toán theo kịch bản phát thải thấp nhất (B1), kịch bản phát thải trung bình (B2) và kịch bản phát thải cao nhất (A1F1).
Kết quả tính toán theo các kịch bản phát thải thấp, trung bình và cao cho thấy vào giữa thế kỷ 21 mực nước biển có thể dâng thêm 28 đến 33 cm và đến cuối thế ký 21 mực nước biển dâng thêm từ 65 đến 100 cm so với thời kỳ 1980-1999 (xem thêm ở bảng sau).
|
Kịch bản
|
Các mốc thời gian của thế kỷ 21
|
|
2020
|
2030
|
2040
|
2050
|
2060
|
2070
|
2080
|
2090
|
2100
|
|
Thấp (B1)
|
11
|
17
|
23
|
28
|
35
|
42
|
50
|
57
|
65
|
|
Trung bình (B2)
|
12
|
17
|
23
|
30
|
37
|
46
|
54
|
64
|
75
|
|
Cao (A1F1)
|
12
|
17
|
24
|
33
|
44
|
57
|
71
|
86
|
100
|
Tuy nhiên, theo các khuyến nghị của Việt Nam đối với các kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng thì kịch bản phát thải thấp (B1) có rất ít khả năng trở thành hiện thực trong thế kỷ 21. Đồng thời, các nhà khoa học cũng có thể hy vọng rằng những kịch bản phát thải cao sẽ có rất ít khả năng xảy ra. Vì thế, kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng đối với Việt Nam được khuyến nghị sử dụng trong thời điểm hiện nay là kịch bản ứng với mức phát thải trung bình (B2).
Điều này cũng có nghĩa là trong tương lai, cụ thể là vào năm 2050 mực nước biển sẽ dâng thêm 30 cm so với thời điểm hiện tại. Đây là vấn đề cần quan tâm trong việc quy hoạch và xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt các tòa nhà làm việc và nhà ở, nhất là ở các vùng thấp trũng có nguy cơ bị ảnh hưởng lớn bởi lũ lụt và nước biển dâng. Và một điều cần nên lưu ý nữa, Việt Nam nói chung và tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng thường xuyên chịu ảnh hưởng từ 3-4 năm cơn bão mỗi năm vì thế việc quy hoạch và xây dựng cũng cần tính đến việc gia tăng tần suất cũng như cường độ của các cơn bão. Vì vậy, việc nghiên cứu và đề xuất mô hình nhà ở và nhà làm việc có khả năng thích ứng với nước biển dâng và bão là một vấn đề cần được giải đáp kịp thời nhằm bảo vệ con người và tài sản trước lưỡi hái của thiên tai trong ngữ cảnh của Biến đổi khí hậu.
Sau đây là một số mô hình nhà ở điển hình có khả năng thích ứng với nước biển dâng và bão trên thế giới và ở Việt Nam.
Hình 1. Mô hình nhà sàn
|

|
- Có kết cấu nhà tương đối vững chắc và tiết kiệm chi phí xây dựng hơn so với nhà có nền móng đặt
- Hạn chế được nước lụt kéo theo các chất bẩn có trong nước lụt vào nhà.
- Có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, và chống chịu được bão cấp 10-11.
- Tuy nhiên, mô hình này lại không được người dân ở vùng đồng bằng ưa chuộng vì còn một vài bất tiện trong khi sử dụng
|
Mô hình 2. Mô hình nhà nổi kiểu Hà Lan
|

|
- Thân nhà được xây bằng bê tông cốt thép rỗng, các hệ thống trụ thép chống đỡ cho ngôi nhà.
- Hai cực neo ở phía trước và phía sau của tòa nhà, nhằm neo nhà vào một vị trí cố định khi nó nổi lên do nước dâng.
- Mô hình nhà này có thể nổi lên theo mặt nước đến 5,5 m. Do đó, cỏ khả năng thích ứng với nước biển dâng tốt, cho phép các hộ gia đình sớm trở lại với cuộc sống thường nhật sau khi hứng chịu hậu quả của lũ lụt.
- Khả năng chống bão thấp vì không có giằng chống bão.
- Khó phù hợp với điều kiện Việt Nam |
Mô hình 3. Mô hình nhà nổi cúa nhóm KTS UCLA
|

|
Nhóm UCLA được thành lập dưới sự tài trợ của diễn viên điện ảnh nổi tiếng người Mỹ Brad Pitt, anh đã nảy ra ý tưởng sau khi chứng kiến những thiệt hại do trận bão Katrina gây ra cho quận 9 Lower của New Orleans
- Mô hình này thích ứng tốt với nước biển dâng, bão và đặc biệt là góp phần bảo vệ môi trường.
- Nhà có thể nổi lên trên mặt nước 3,7 m như một chiếc bè khi nước dâng lên.
- Nhà này có mái quang điện, hấp thụ năng lượng mặt trời (có khả năng dự phòng năng lượng hoạt động cho ngôi nhà trong vòng 3 ngày); bên trong khung nhà là hệ thống các đường ống nước, các thiết bị điện và cơ khí, các thùng chứa nước mưa và các bộ pin được sạc bằng năng lượng mặt trời.
- Có khả năng chống bão lớn
- Chi phí xây dựng rất lớn 15000 USD.
- Khó phù hợp với điều kiện Việt Nam. |
Mô hình 4. Nhà văn hóa cộng đồng của dự án DW
|

|
- Mô hình này đã đạt giải nhất trong cuộc thi “Mẫu nhà an toàn” do DW phát động.
- Khả năng chống bão và thích ứng với lũ lụt tốt do có giằng chống bão và có tầng gác lửng tránh lũ lụt (xây trên nền cao 80 cm so với mặt đường);
- Nhà này vừa thích hợp với sở thích của người dân vừa có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Vì thế có khả năng nhân rộng ở các vùng có nguy cơ/bị ảnh hưởng bởi nước biển dâng và bão. |
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Tài nguyên và Môi trường, Kịch bản Biến đổi khí hậu, nước biển dâng cho Việt Nam, 6/2009.
2. Bradford McKee. Float House-Morphosis designs a house for New Orleanians that can survive a flood with all of its contents intact.http://changeobserver.designobserver.com/entry.html?entry= 11247.
3. Matt Bradley. Dutch design lets homes float on the floodwaters, Contributor to the Christian Science Monitor, http://www.csmonitor.com/2005/1026/p13s02-lihc.html.
4. Float house, http://www.morphopedia.com/projects/float-house.
5. Tổ chức DW. “Hồ sơ thiết kế kỹ thuật thi công mẫu nhà an toàn”, Tài liệu lưu hành nội bộ, 07/2009.
Nguồn: Hue IREB |