Từ năm 2010 đến nay, Trung tâm Nghiên cứu và tư vấn quản lý tài nguyên đã  phối hợp với các chuyên viên kỹ thuật của phòng nông nghiệp huyện Hương Trà triển khai ba mô hình thích ứng với BĐKH (i) Mô hình phục tráng lúa địa phương, (ii) Mô hình xen canh lúa –cá, (iii) Mô hình tôm xen ghép. Đây là hoạt động trong khuôn khổ dự án “ Xây dựng mô hinh cộng đồng thích ứng với BĐKH thông qua bảo tồn, khai thác, sử dụng hiệu quả và tổng hợp nguồn tài nguyên thiên nhiên xã Hương Phong, huyện Hương Trà” với sự tài trợ của Quỹ môi trường toàn cầu- Liên hiệp quốc.

Với mục tiêu (i) Trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm sau hai năm triển khai các mô hình dự án, (ii) Chuyên gia, chính quyền và cộng đồng cùng thảo luận về hướng nhân rộng mô hình trong thời gian sắp tới, hội thảo đã đón tiếp gần 60 đại biểu là đại diện từ lãnh đạo cơ quan huyện xã, cộng đồng hưởng lợi và người dân của các địa phương lận muốn được học hỏi và biết thêm về các mô hình dự án đã triển khai.

Theo đánh giá của ông Đoàn Phước Lễ- Trạm trưởng Trạm bảo vệ thực vật huyện Hương Trà, việc triển khai các mô hình trên địa bàn xã Hương Phong là hoạt động có ý nghĩa  hết sức thiết thực giúp người dân tự nâng cao khả năng thích  ứng với biến đổi khí hậu dựa trên nội lực của bản thân. Sau hai năm triển khai mô hình ông Lễ cho biết, mô hình phục tráng do ông chịu trách nhiệm về mặt kỹ thuật đã thu được những kết quả hết sức khả quan. Với quy mô 4ha/vụ và mỗi năm mô hình được triển khai hai vụ với sự tham gia của 25 hộ qua hai năm, các giống lúa bước đầu đã có những dấu hiệu cải thiện về năng suất cũng như chất lượng của sản phẩm tạo ra, năng suất bình quân của giống chiên đen và chiên trắng trong  năm 2011 lần lượt là 35,42 tạ/ha và 34,48 tạ/ha. Hạt giống tuyển chọn qua các năm thực hiện được người nông dân đánh giá cao về màu sắc và khả năng nảy mầm đạt 95%, ước tính lãi suât của người nông dân trong năm 2011 với các giống lúa chiên đen chiên trắng đã phục tráng qua một năm đạt được 17-18 triệu đồng/ha.

Anh Nguyễn Thắng- một hộ tham gia vào mô hình phục tráng giống lúa chiên đen, chiên trắng cho biết thêm “ Các giống lúa này có tiềm năng rất lớn về thị trường, hiện nay có Công Ty Nam Trung Việt đang có ý định hợp tác với các hộ sản xuất loại sản phẩm này theo hướng sản phẩm sạch và có chất lượng cao”.
Bên cạnh mô hình phục tráng thì hai mô hình xen canh lúa cá và mô hình xen ghép thủy sản cũng có những kết quả đáng được ghi nhận. Hai mô hình này không những giúp người dân đa dạng hóa được nguồn thu nhập mà còn góp phần vào công tác giảm thiểu biến đổi khí hậu, giảm sức ép đối với môi trường thông qua việc sử dụng hạn chế các chế phẩm hóa học trong sản xuất nông nghiệp hướng tới phát triển nông lâm thủy sản bền vững.

Theo ông Nguyễn Văn Tân- Chi hội trưởng Chi hội nghề cá Thuận Hòa cho rằng: “Sau hai năm tham gia mô hình xen ghép, mô hình có hiệu quả cao hạn chế rủi ro cho những người tham gia hoạt động nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên các hộ tham gia cần chú trọng hơn nữa trong việc chọn đối tượng nuôi phù hợp và có cách thả hợp lý”. Kết quả qua hai năm tham gia mô hình của dự án, doanh thu từ ao của gia đình được 60 triệu đồng, với mức hỗ trợ của dự án gần 40% thì gia đình ông thu lãi 21 triệu đồng. Ông mong muốn dự án có thể đúc kết các kinh nghiệm từ việc thực hiện dự án để cộng đồng có thể tự triển khai và phát triển tiếp các mô hình sau khi dự án kết thúc.

Là đại diện lãnh đạo của địa phương hưởng lợi và đồng thời là thành viên của ban điều hành dự án, ông Ngô Thế cũng hết sức vui mừng trước những kết quả mà dự án đã đạt được. Ông Thế cho biết thêm trong thời gian sắp tới xã sẽ xây dựng các đề án hỗ trợ nhân rộng mô hình để trình với lãnh đạo huyện Hương Trà, thông qua nguồn kinh phí sự nghiệp có thể phần nào tăng cường tính bền vững của các mô hình dự án.

Hội thảo kết thúc với lời nhận xét đầy tâm huyết của Ông Bùi Phước Chương- Đại diện trung tâm CORENARM “Những kết quả đáng mừng của các mô hình dự án đã triển khai  trong hai năm là rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên một vấn đề đáng quan tâm hơn đó là tính phổ cập của những  thành quả đạt được đồng thời cách thức mà địa phương và cộng đồng có thể tuyên truyền những kết quả này để đảm bảo tính bền vững của dự án. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào sự chủ động cũng như sáng tạo vận dụng của lãnh đạo địa phương"

Với những thành công bước đầu của dự án hy vọng cồng đồng cư dân ven biển xã Hương Phong nói chung và thôn Thuận Hòa nói riêng sẽ tiếp tục nhận được nhiều sự hỗ trợ hơn nữa từ phía các đơn vị và tổ chức để tăng cường khả năng thích ứng với những thách thức do biến đổi khí hậu gây ra.

Tin và ảnh: Mỹ Thuyên - CORENARM