1. Giới thiệu
Cùng với sự phát triển của Trung tâm CORENARM, phòng QL&BT Tài nguyên được thành lập vào tháng 6/2008 sau quyết định phân tách các Phòng chức năng của Trung tâm. Trước nhu cầu phát triển của cuộc sống, các hoạt động khai thác và lợi dụng tài nguyên diễn ra ngày càng cấp tập, thiếu các định hướng sử dụng một cách bền vững và lâu dài. Ví dụ, việc sử dụng tài nguyên rừng hiện tại đang tập trung đồng đều vào cả hai nhóm đối tượng rừng trồng và rừng tự nhiên. Rừng trồng chủ yếu kinh doanh gỗ nguyên liệu ván dăm và gỗ sản xuất đồ gia dụng; rừng tự nhiên được giao cho các chủ thể quán lý cụ thể với mục tiêu khoanh nuôi và làm giàu rừng tăng khả năng hấp thụ cacbon và cung cấp ổn định các dịch vụ môi trường. Các hoạt động sử dụng và quản lý các nguồn tài nguyên cần được cân nhắc từ việc ra các quyết định liên quan đến tình trạng tài nguyên, giao quyền sử dụng, đến việc hỗ trợ các biện pháp kỹ thuật, phân chia quyền lợi và nghĩa vụ trong sử dụng tài nguyên. Tổng hợp lại, quản lý và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên theo hướng bền vững đòi hỏi từ các cấp quản lý nhà nước (trung ương, tỉnh, huyện, xã) đến người dân địa phương được trang bị tốt về tầm nhìn, kiến thức, kỹ năng quản lý liên quan đến các nguồn tài nguyên tự nhiên hiện có ở địa phương.
Phòng QL&BT Tài nguyên, Trung tâm CORENARM đóng vai trò là đơn vị cung cấp các dịch vụ tư vấn từ hoạch định chiến lược quản lý tài nguyên thiên nhiên bền vững cho các cấp quản lý (xã, huyện, tỉnh, cơ quan chuyên môn) đến các gói dịch vụ cụ thể như quy hoạch sử dụng đất, giao đất giao rừng, điều tra tài nguyên rừng, lập phương án quản lý rừng cộng đồng. Ngoài ra, Phòng QL&BT Tài nguyên còn triển khai các chương trình nghiên cứu dự báo và định hướng như: quản lý cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng, tính toán trữ lượng cacbon rừng cộng đồng, điều tra hệ thực vật bản địa phục vụ mục tiêu bảo tồn và sử dụng bền vững, xây dựng các mô hình dự báo tăng trưởng rừng tự nhiên. Trong chiến lược hoạt động, Phòng QL&BT TN vận dụng nguyên tắc ‘quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nội tại hướng tới phát triển bền vững tương lai’.
2. Mục tiêu phát triển
a. Về lâu dài: Xây dựng các mô hình quản lý tài nguyên bền vững trên cơ sở vận dụng kết quả nghiên trong quản lý tài nguyên ở trong nước và quốc tế.
b. Từ 2009-2014:
i. Xây dựng và triển khai 5 đề tài nghiên cứu về quản lý và bảo tồn tài nguyên
ii. Tuyển dụng và đào tạo 5 nghiên cứu viên cho phòng
iii. Xây dựng bộ cơ sở dữ liệu nghiên cứu về tài nguyên rừng vùng Bắc Trung bộ
iv. Xuất bản 3 bài báo trong nước và 5 bài báo quốc tế
v. Hoàn tất và ra mắt 02 cẩm nang ‘Nghiên cứu thể chế lâm nghiệp’ và ‘Cơ sở dữ liệu trong quản lý tài nguyên’
3. Chiến lược hoạt động
a. Về nhân sự: Phấn đấu đến năm 2014, Phòng sẽ có đội ngũ 7 cán bộ chuyên môn bao gồm 2 tiến sỹ, 3 thạc sỹ và 2 kỹ sư.
b. Về chuyên môn: Đội ngũ cán bộ nghiên cứu của Phòng QL&BT TN có các lĩnh vực chuyên môn đa dạng từ Lâm nghiệp, Phát triển nông thôn, Địa lý, Xã hội học, và Kinh tế.
c. Về kinh phí nghiên cứu: Nguồn kinh phí nghiên cứu kết hợp từ các đề tài nghiên cứu sinh, cao học, và kinh phí nghiên cứu đăng ký từ Sở và Bộ KHCN. Ngoài ra, một số đề tài nghiên cứu được lồng ghép vào các dự án phát triển do Phòng đảm nhận.
4. Một số kết quả bước đầu:
a. Dự án “Xây dựng mô hình sử dụng đất bền vững ở thôn Phú Mậu –xã Hương Phú – huyện Nam Đông – tỉnh Thừa Thiên Huế”
- Tài trợ: IUCN Netherlands
- Thời gian: 9/2009-8/2010
- Kết quả nghiên cứu dự kiến: 01 Cẩm nang hiện trường về các mô hình sử dụng đất bền vững + 3 bài báo quốc tế
b. Dự án “Bảo tồn và phục hồi loài Sưa (Dalbergia sp.) ở huyện Nam Đông”
- Tài trợ: DEFRA/FFI (Anh)
- Thời gian: 7/2006-6/2009
- Kết quả nghiên cứu: 01 bài báo quốc tế
c. Dự án “Hỗ trợ quản lý rừng bền vững ở huyện Nam Đông”
- Tài trợ: Ford Foundation (văn phòng Hà Nội)
- Thời gian: 7/2006-6/2008
- Kết quả nghiên cứu: 02 báo cáo ‘Tình trạng rừng giao cộng đồng ở 3 xã Hương Sơn, Thượng Nhật, và Thượng Lộ’ và ‘Sổ tay hướng dẫn lập vườn ươm cây cho cộng đồng’
|